wpis2

04 marca 2024

Jak długo trwa obowiązek alimentacyjny wobec dzieci?

Polski porządek prawny nie reguluje w sposób sztywny wieku dziecka, po osiągnięciu którego, rodzic zobowiązany do wypełniania na rzecz dziecka obowiązku alimentacyjnego, może zaniechać płatności alimentów. Wbrew pojawiającym się powszechnie opiniom osiągnięcie pełnoletności przez dziecko nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, a rodzic zobowiązany sądownie do płacenia na rzecz dziecka alimentów, który zaniecha płatności świadczenia wraz z osiągnięciem 18 lat przez dziecko, naraża się na poważne konsekwencje prawne, w tym na wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Kluczowym aspektem, od którego zależy więc długość trwania obowiązku alimentacyjnego pozostaje samodzielność dziecka w zakresie utrzymania się. Oczywiście może zdarzyć się, że dziecko uzyska zdolność do samodzielnego utrzymywania się przed dojściem do pełnoletności, jednak w zdecydowanej większości przypadków zdolność do samodzielnego utrzymania się dziecko uzyskuje później, tj. wraz z chwilą ukończenia nauki oraz otrzymania należytego przygotowania do pracy zarobkowej.

Wiele wątpliwości budzi kwestia obowiązku alimentacyjnego w kontekście podejmowania przez dziecko uprawnione do alimentów nauki na studiach wyższych. W sytuacji, w której dziecko chce uzyskać wyższe wykształcenie i w tym celu podejmuje naukę na studiach, rodzice obowiązani są do dalszego wypełniania obowiązku alimentacyjnego na rzecz dziecka i to nawet pomimo tego, że dziecko byłoby w stanie z posiadanym już wykształceniem podjąć się pracy zarobkowej, która pozwalałaby mu na samodzielne utrzymywanie się. Wynika to z obowiązku rodziców do troszczenia się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka oraz obowiązku przygotowania go należycie do pracy dla dobra społeczeństwa (art. 96 § 1 k.r.o).

W tym miejscu wskazać jednak należy, że w przypadku kiedy pełnoletnie dziecko uprawnione do świadczeń alimentacyjnych zaniedbuje swoje obowiązki na uczelni, nie zdaje egzaminów we właściwym terminie (w tym powtarza lata studiów) lub też często zmienia kierunki podejmowanych studiów i jest „wiecznym studentem”, obowiązek alimentacyjny względem takiego dziecka ustanie. Konieczne jest jednak w tym zakresie zainicjowanie odpowiedniego postępowania w sądzie rodzinnym przez rodzica obowiązanego sądownie do  spełniania świadczenia alimentacyjnego.